Các
triệu chứng phân biệt bệnh sốt phát ban và sởi có một số điểm đặc trưng trong
giai đoạn nổi ban, nốt ban của bệnh sởi có dạng sần và gồ lên bề mặt da, ngược
lại nốt ban do bệnh sốt phát ban gây ra lại có màu hồng mịn và ít gồ lên bề mặt
da. Việc
nắm rõ những điểm khác nhau ở hai bệnh này rất quan trọng, có thể giúp các bé
phát hiện và điều trị đúng hướng tránh các hậu quả đáng tiếc.
Sởi là bệnh truyền nhiễm
cấp tính do virus sởi gây nên. Virus này có tính lây truyền cao nên dễ gây thành
dịch. Sởi lây từ người này sang người khác qua đường hô hấp, qua nước bọt của
người bệnh khi ho hoặc hắt hơi. Người bệnh có thể lây cho người khác trước và
sau vài ngày mới xuất hiện triệu chứng của bệnh. Bệnh sởi rất dễ lây truyền ở
những nơi tập trung nhiều trẻ em.
PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng,
Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết dịch sốt phát ban chủ yếu ở người
lớn. Tuy nhiên, trong thời tiết giao mùa như hiện nay, dịch bệnh lại xuất hiện ở
nhóm trẻ em và chưa có dấu hiệu dừng. Hiện, mỗi ngày, riêng khoa Nhi, Bệnh viện
Bạch Mai đã tiếp nhận 4 – 5 bệnh nhưng điều đáng lo ngại là người lớn rất dễ
nhầm sốt phát ban ở trẻ nhỏ với bệnh sởi.
Trong giai đoạn ủ
bệnh:
Nói về cách phân biệt bệnh
sởi và sốt phát ban ở trẻ PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng cho rằng hai bệnh đều giống
nhau ở thời điểm ủ bệnh. Trong giai đoạn ủ bệnh, dấu hiệu bệnh
sởi và sốt phát ban có điểm giống nhau như sốt (sốt nhẹ hoặc sốt cao 38
- 39 độ C), xuất hiện cảm giác mệt mỏi, lừ đừ vì sốt cao, trẻ đau đầu hay nhức
mỏi các cơ bắp, biếng ăn, bú kém, một số trẻ có thể bị nôn ói hoặc tiêu
chảy.
Về tác nhân gây
bệnh:
Sốt phát ban hầu hết là do
nhiễm virus thông thường (70% - 80%), trong đó nhóm virus đường hô hấp luôn
chiếm đa số và hầu hết là những virus lành tính.
Tác nhân gây bệnh sởi là
virus thuộc giống morbillivirus của họ Paramyxoviridae. Bệnh sởi là tình trạng
nhiễm virus cấp tính. Theo nhận định từ các chuyên gia của Viện Pasteur TPHCM,
dịch sởi lần này là chủng virus xuất hiện lần đầu ở phía Nam, được xâm nhập từ
nước ngoài về và là chủng virus sởi có nhiều ở Trung Quốc, Malaysia, có độc lực
và độ lây truyền như chủng cũ và xảy ra chủ yếu ở trẻ em.
Trong giai đoạn phát
ban:
Bệnh sốt phát ban có nốt ban màu hồng mịn và ít gồ
lên mặt da
Sốt phát ban thông thường
còn có thể có các triệu chứng: Sau khi giảm sốt, trẻ sẽ bị phát ban, nhức đầu,
sưng hạch kéo dài từ 1 - 7 ngày. Những nốt ban màu hồng mịn, ít gồ lên mặt da,
bắt đầu từ mặt và nhanh chóng lan xuống toàn thân, sau đó xuống cánh tay và chân
trước trước khi biến mất. Ban tồn tại từ 1-5 ngày, nhưng thường gặp nhất là 3
ngày. Sau khi ban bay đi thường không để lại dấu tích trên bề mặt da. Trong
khoảng thời gian từ 7 ngày trước phát ban và trong lúc phát ban là thời gian mà
người bệnh có khả năng lây bệnh cao nhất.
Ngược lại nốt ban do sởi gây ra có dạng sần gồ lên
mặt da
Còn nếu là phát ban do sởi
lại có những đặc trưng như: Lúc đầu ban xuất hiện ở sau tai, sau đó lan ra mặt,
dần xuống ngực bụng và ra toàn thân. Đặc điểm ban sởi là ban dạng sẩn (ban gồ
lên mặt da) khác với bệnh sốt ban, khi bay sẽ để lại những vết thâm trên
da.
Biến chứng của sởi và sốt
phát ban:
- Sốt phát ban do nhóm
siêu vi khuẩn thông thường hầu hết là bệnh lành tính. Trẻ bị sốt phát ban nếu
được chăm sóc đúng cách, hợp lý thì bệnh sẽ tự khỏi sau 5 – 7 ngày mà không gây
nên bất kỳ biến chứng nguy hiểm nào cho trẻ.
Đối với phụ nữ mang thai
bị mắc sốt phát ban, đặc biệt là trong 3 tháng đầu của thai kỳ. 90% phụ nữ mang
thai trong 3 tháng đầu của thai kỳ sẽ sinh ra em bé bị dị tật, thể trạng không
tốt như: điếc, đục thủy tinh thể, tật mắt nhỏ, tăng nhãn áp bẩm sinh, tật đầu
nhỏ, viêm não, màng não, chậm phát triển tâm thần, gan to, lách to... Đối với
những người bị bệnh cần phải được cách ly một tuần lễ kể từ lúc phát ban để
tránh lây nhiễm cho những người tiếp xúc.
- Triệu chứng phát ban do
virus sởi gây ra có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ nếu trẻ bệnh
không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đặc biệt là những trẻ có sức đề
kháng yếu như sinh non, suy dinh dưỡng…
Biến chứng
của bệnh thường gặp này là do sự nhân lên của vi rút hoặc do
bội nhiễm vi khuẩn gây ra các bệnh viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, viêm
thanh quản, phế quản, khí quản và viêm não. Tất cả mọi người chưa mắc bệnh hoặc
được gây miễn dịch chưa đầy đủ đều có nguy cơ bị nhiễm bệnh. Trẻ em là đối tượng
nhiễm bệnh dễ dàng và có thể xuất hiện những biến chứng nặng. Trẻ sinh ra từ
những người mẹ đã bị bệnh sởi trước đây sẽ được miễn dịch thụ động do mẹ truyền
cho trong vòng 6 - 9 tháng. Hầu hết những ca tử vong do sởi đều do bị biến chứng
nặng.
Còn trẻ bị bệnh sốt phát
ban, quá trình mọc ban đỏ không theo trình tự nào, có thể sau sốt 1 – 2
ngày.
Bệnh sởi còn có triệu
chứng đặc trưng:
Đặc biệt trẻ bị nhiễm sởi
thường có một trong 3 triệu chứng đặc trưng đi kèm đó là triệu chứng chảy nước
mũi, ho hay dấu hiệu mắt đỏ, sau đó, các nốt ban đỏ sẽ xuất hiện từ ngày thứ ba
đến ngày thứ 7. Còn ở sốt phát ban, quá trình mọc ban đỏ không theo trình tự
nào, có thể sau sốt 1 – 2 ngày.
Trẻ nhỏ bị sốt phát ban
nhẹ không cần đi bệnh viện mà cần chăm sóc chu đáo như tăng cường chế độ dinh
dưỡng, điều trị hạ sốt, bổ sung nhiều nước, giữ môi trường sống sạch sẽ, thoáng…
Sau vài ngày, bệnh sẽ tự khỏi. Nếu bệnh tiến triển nặng với các triệu chứng sốt
cao li bì, mạch huyết áp bị ảnh hưởng, xuất hiện các biểu hiện rối loạn tri giác
như la hét, vật vã thì cần đưa ngay trẻ đến các cơ sở y tế chuyên
khoa.
Biện
pháp phòng bệnh
- Cách phòng bệnh
sởi ở trẻ em: Cách phòng sởi tốt nhất là cho trẻ tiêm phòng vắc xin sởi
khi đủ 9 tháng tuổi. Và tiêm mũi thứ 2 khi trẻ được 18 tháng tuổi để đảm bảo đủ
liều lượng, nồng độ kháng thể giúp trẻ miễn dịch tốt với loại virus sởi. Việc
tiêm mũi thứ 2 có thể tạo miễn dịch tới 99%. Hiệu quả của vắc xin phụ thộc rất
lớn vào chất lượng bảo quan
- Cách phòng bệnh sốt
phát ban: Tiêm chủng cho trẻ em vắc xin ngừa 3 bệnh Rubella, sởi, quai bị được
áp dụng: Mũi thứ 1 tiêm khi trẻ 12 tháng tuổi; mũi thứ 2 tiêm trong độ tuổi từ
4-6 tuổi. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản thì tiêm một liều duy nhất (phụ nữ chỉ
được có thai sau khi tiêm vắc xin được 3 tháng).
Việc phát hiện, phân biệt
giữa sốt phát ban và bệnh sởi sẽ giúp ích cho phụ huynh rất nhiều trong việc
theo dõi, chăm sóc trẻ mắc sởi, là một trong những yếu tố tích cực giúp làm giảm
đáng kể những biến chứng nguy hiểm của bệnh sởi, nhất là biến chứng viêm phổi
nặng có thể gây tử vong nhanh chóng ở trẻ bị sởi nặng.
13:00
Nặc danh
Posted in: Bạn nên đọc
